02188981009

ورود

ثبت نام

هنگامی که شما یک حساب کاربری ایجاد می کنید، قادر به پیگیری وضعیت پرداخت، پیگیری تایید خواهید بود و شما همچنین در پایان تور می امتیاز خود را ثبت کنید.
نام کاربری*
رمز عبور*
تکرار رمز عبور*
نام*
نام خانوادگی*
ایمیل*
تلفن*
کشور*
* ایجاد یک حساب کاربری به معنی پذیرششرایط استفاده از خدمات ما و سیاست حفظ اسرار است.

در حال حاضر عضو هستید؟

ورود
02188981009

ورود

ثبت نام

هنگامی که شما یک حساب کاربری ایجاد می کنید، قادر به پیگیری وضعیت پرداخت، پیگیری تایید خواهید بود و شما همچنین در پایان تور می امتیاز خود را ثبت کنید.
نام کاربری*
رمز عبور*
تکرار رمز عبور*
نام*
نام خانوادگی*
ایمیل*
تلفن*
کشور*
* ایجاد یک حساب کاربری به معنی پذیرششرایط استفاده از خدمات ما و سیاست حفظ اسرار است.

در حال حاضر عضو هستید؟

ورود
جعبه سیاه

ضبط کننده پرواز

جعبه سیاه یک هواپیما یکی از مهمترین اجزای آن می‌باشد.
در این مقاله سعی می‌کنیم اطلاعات مفیدی از این دستگاه را در اختیار شما قرار دهیم.
این دستگاه درواقع دستگاه ضبط پرواز است که به طور معمول به عنوان جعبه سیاه خوانده می‌شود.
هرچند احتمال تصادفات جاده‌ای بسیار از حوادث هوائی بیشتر است اما یک حادثه هوائی معمولا نظرات بیشتری را به خود جلب می‌کند.
جعبه سیاه نیز به منظور بررسی چنین حوادثی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
به طور مختصر ضبط کننده‌ پرواز دستگاهی است که با ضبط و نگهداری اطلاعات در حین پرواز در صورت بروز حادثه به تحقیقات درباره علت و چگونگی رخ دادن آن کمک می‌کند.
البته این فقط هواپیماها نیستند که از چنین دستگاه‌هایی استفاده می‌کنند.
هلیکوپترها،کشتی‌ها،قطارها و حتی اتومبیل‌های جدید نیز به نوعی از جعبه سیاه استفاده می‌کنند.
گفتنیست فرهنگستان زبان پارسی واژه پرواز‌نگار را برای جعبه سیاه پیشنهاد می‌کند.

رنگ جعبه سیاه

ضبط کننده‌های پرواز امروزی به رنگ نارنجی روشن می‌باشند.
این رنگ برای سهولت در یافتن آن‌ها پس از حادثه انتخاب شده است.
سوال اینجاست که با وجود رنگ نارنجی چرا به آن‌ها جعبه سیاه می‌گوئیم.
جواب این سوال را پس از بررسی پیشینه این دستگاه باهم بررسی می‌کنیم

انواع(اجزا) جعبه سیاه

در یک هواپیما دو دستگاه ضبط کننده وجود دارد که البته معمولا هردوی این ضبط کننده‌ها در یک جعبه قرار دارند.
پیشتر این‌ها دو دستگاه مجزا بودند.

ضبط‌کننده اطلاعات پرواز(FDR):

این دستگاه اطلاعات پرواز اخیر را با ضبط چندین باره ده‌ها پارامتر در هر ثانیه ثبت می‌کند.
این اطلاعات شامل زمان، موقعیت مکانی،اطلاعات موتور و …
FDRبه طور معمول 88 پارامتر مختلف را ثبت می‌کند هرچند قابلیت ثبت پارامترهای بیشتری را دارد.
با اینکه هر پارامتر در هر ثانیه چندین بار ضبط می‌شود اما با تغییر ناگهانی در آن‌ها ثبت اطلاعات با سرعت بالاتری انجام می‌پذیرد.
همچنین معمولا قادر به نگهداری 17 تا 25 ساعت از اطلاعات روی یک حلقه مداوم می‌باشند.
کلیه کارهایی که خلبان انجام دهد به طور مثال خاموش یا روشن کردن یک کلید در حافظه این دستگاه ضبط می‌شود.
جنس آن‌ها از فولاد ضد زنگ و تیتانیوم مقاوم در برابر خوردگی می‌باشد.
همچنین دارای چراغ‌های ارسال سیگنال در هنگام غرق شدن هستند.
این چراغ‌ها تا 30 روز و تا عمق 6 هزار متری همچنان کار می‌کنند.

ضبط‌کننده صدای کابین(CVR):

این دستگاه سیگنال‌های میکروفون و هدفون خلبان و همچنین صداهای کابین خلبان را ضبط می‌کند.
بسیاری از CVR ها اطلاعات جدید را هر 30 دقیقه روی اطلاعات قبلی ذخیره می‌کنند.
از سال 2008 یکی از استاندارهای این دستگاه رساندن حداقل زمان ذخیره به دو ساعت تعیین شد.
مدل‌های قدیمی آن از نوارهای مغناطیسی برای ثبت داده‌ها استفاده می‌کنند که چنانچه هواپیما در آب سقوط کرده باشد بازیابی اطلاعات آن بسیار دشوار می‌شود.
در مدل‌های جدیدتر از سیستم دیجیتالی و حافظه حالت جامد استفاده می‌شود که در برابر شوک ، لرزش و رطوبت مقاوم‌تر می‌باشند.
با وجود باطری در این دستگاه امکان ضبط اطلاعات تا آخرین لحظه و حتی در صورتی که سیستم الکتریکی هواپیما قطع شده باشد نیز وجود دارد.

تاریخچه

جعبه‌های سیاه در اوایل دهه 50 میلادی در استرالیا توسعه یافتند،هرچند این اولین تلاش‌ برای ثبت اطلاعات پرواز نبود.

فرانسه

اولین تلاش‌های ثبت شده برای ساخت چنین دستگاهی در اواخر دهه 30 میلادی و در کشور فرانسه صورت گرفت.
البته این دستگاه با آنچه ما امروز از جعبه سیاه انتظار داریم متفاوت بود.
دستگاه فرانسوی به نوعی ثبت کننده تصویری اتفاقات بر روی یک میکروفیلم 88 میلیمتری به طول 8 متر بود.
بعد از ارائه و تولید انبوه نه فقط روی هواپیماها که تا مدت‌ها(دهه 70) بر روی قطارها نیز مورد استفاده قرار می‌گرفت.
با اینکه ثبت تصویری وقایع مزیت‌هایی داشت اما ایرادهایی هم وجود داشت.
به طور مثال امکان ثبت فیلم برای پروازهای بعدی روی میکروفیلم قبلی وجود نداشت و میکروفیلم‌ها باید هربار تعویض می‌شدند.
هرچند این تکنولوژی همچنان کاربرد دارد و انواع مدرن شده آن‌‎ها گاهی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

انگلستان

نوع مدرن‌تر ضبط کننده صدا در طول جنگ جهانی دوم در انگلستان توسعه پیدا کرد.
آن‌ها موفق به ساخت دستگاهی شدند که از مقاومت بالایی در برابر آتش‌سوزی برخوردار بود.
ثبت اطلاعات بر روی فویل‌های مسی صورت می‌گرفت.
در طول جنگ دوم جهانی هم آمریکا و هم انگلستان موفق به آزمایش ضبط کننده‌های پرواز شدند.

فنلاند

اولین ضبط کننده پرواز مدرن به اسم ماتا هاری در فنلاند ساخته شد.
این جعبه سیاه پیشرفته قادر به ثبت تمامی جزئیات مهم در پروازهای آزمایشی جنگنده‌ها بود.
این ضبط کننده به رنگ سیاه طراحی شد.

استرالیا

اما همانطور که گفتیم جعبه سیاه امروزی دردهه 50 و در استرالیا توسعه پیدا کرد.
دانشمند استرالیایی دیود وارن در سال 1953 دستگاهی ساخت که قادر به ضبط صدا و اطلاعات بود.
مانند دستگاه ماتا هاری این نمونه هم به رنگ سیاه بود.
وارن در سال 1958 اولین نمونه ترکیبی همزمان FDR و CVR را ساخت.
هرچند در ابتدا این اختراع مورد توجه قرار نگرفت اما با دعوت انگلستان از او برای تولید نمونه اولیه مدرن‌تر، این اختراع تبدیل به یکی از ملزومات هر هواپیمائی شد.
انگلستان تیم تحقیقاتی در اختیار وارن گذاشت تا دستگاه او را در یک جعبه مقاوم در برابر فشار و ضربه و حریق قرار دهند.
این جعبه جدید به شکل تخم مرغ و قرمز رنگ بود و تا مدتی به آن تخم مرغ قرمز می‌گفتند.
در سال 1965 میلادی به منظور محافظت بهتر از دستگاه جای آن را از کابین خلبان به قسمت انتهایی هواپیما تغییر دادند.

آمریکا

همزمان با این اختراعات در آمریکا و در سال 1953 یک استاد مهندس مکانیک به نام جیمز کراش رایان،موفق به ساخت ضبط کننده اطلاعات شد،اختراع او در سال 1960 به ثبت رسید.
رایان همچنین مخترع کمربند ایمنی قابل جمع شدن نیز هست،در آمریکا به او لقب پدر جعبه سیاه داده‌اند.
دستگاه او قادر به ثبت دمای موتور،جریان سوخت،ارتفاع و … بود.
اما دستگاه ضبط صدای کابین خلبان را در آمریکا شخصی به نام ادموند بونیفیس در سال 1961 اختراع و ثبت کرد.
البته تلاش‌های این افراد به سال‌ها قبل‌تر از تاریخ‌هایی که ذکر شد باز می‌گردد.

چرا به ضبط کننده پرواز جعبه سیاه گفته می‌شود

یکی از دلایل اصلی اینکه ضبط کننده پرواز را با نام جعبه سیاه می‌شناسیم همان رنگ سیاه در نمونه‌های ابتدایی این دستگاه‌ها است که به آن اشاره کردیم.
اما ریشه کلمه جعبه سیاه به جنگ جهانی دوم باز می‌گردد جایی که وسائلی مانند رادیو و رادار و دستگاه‌های ناوبری الکترونیکی توسعه یافتند.

دستگاه ناوبری هوایی یک بمب‌افکن
دستگاه ناوبری هوایی یک بمب‌افکن

این‌ها دستگاه‌هایی مهم و مخفی برای آن روزگار بود که همگی در محفظه‌های سیاه رنگ قرار می‌گرفتند.
همچنین در علم و مهندسی کلمه جعبه سیاه به سیستمی گفته می‌شود که ورودی و خروجی آن‌ها تعریف و توصیف می‌شود اما از نحوه کارکرد آن‌ها اطلاعاتی وجود ندارد.

مقاومت جعبه سیاه

از آنجایی که بعد از یک حادثه هوایی جعبه سیاه باید سالم بماند پس باید دارای مقاومت بالایی نیز باشد.
این جعبه معمولا از سه لایه مختلف شکل می‌گیرد.یک لایه آلومینیوم،یک لایه عایق و یک لایه از تیتانیوم یا استیل مقاوم شده.
طبق ضوابط بین‌المللی به طور معمول ضبط کننده پرواز باید تحمل شتاب ᶢ3400 (33 کیلومتر در ثانیه) و دمای بالای 1000 درجه سانتی‌گراد را داشته باشند.
همچنین باید در برابر خوردگی،فشار بالا در اعماق دریا و سرمای شدید نیز مقاومت داشته باشند.
بعد از ناپدید شدن پرواز 370 مالزی در سال 2014 اقداماتی برای افزایش طول عمر باطری‌ها در زیر آب و همچین ارسال اطلاعات به صورت زنده(Live) به زمین و ماهواره‌ها انجام گرفت.
هرچند این اقدامات به طور کامل عملی نشده‌اند.

جعبه سیاه بعد از حادثه
جعبه سیاه بعد از حادثه

بازیابی اطلاعات جعبه سیاه

پس از حادثه و یافتن جعبه سیاه نوبت به بازیابی اطلاعات آن می‌رسد.
برای این کار جعبه سیاه را به آزمایشگاه‌‌های مخصوص برده و در آنجا تلاش‌ها برای بازیابی اطلاعات آن‌ها آغاز می‌شود.
یک تیم تحقیقاتی متشکل از یک بازرس ایمنی هوایی،نماینده شرکت سازنده هواپیما،یک متخصص ایمنی حمل و نقل و در موارد پیچیده‌تر متخصصین رشته‌های دیگر این عملیات را به عهده می‌گیرند.
این کار ممکن است هفته‌ها و ماه‌ها طول بکشد.
در دستگاه‌های مدرن‌تر که از حافظه جامد استفاده می‌کنند در صورتی که آسیب جدی به آن‌ها وارد نشده باشد اطلاعات را می‌شود تنها ظرف چند دقیقه بازیابی کرد.

با مجله گردشگری راسپینا‌پرواز اطلاعات خود را به روز نگه دارید.
از طریق مجله خبر روزانه، اخبار روز را پیگیری کنید.

×